صفحه خانگی arrow مدیریت بازریابی arrow مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده - آکاایران

مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده - آکاایران

پرتال آکاایران

سایت اطلاعات عمومی

بخش

مقالات مفید

قسمت مقالات مدیریت و بازاریابی- مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده

مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده همان مالیات برمصرف است، پس این مالیات مانند کشورهایی چون امارات و ترکیه، باید در نهایت پس از خرید کالا، توسط مصرف‌کننده پرداخت شود.

مالیات بر ارزش افزوده , مالیات مضاعف

مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده


مقالات مدیریت و بازاریابی - مشکلات اجرایی مالیات بر ارزش افزوده

قانون مالیات بر ارزش افزوده حتما مثبت است و نخستین تاثیر مثبت اجرای آن، جلوگیری از قاچاق کالاست؛ چرا که مطابق این قانون هر کالایی باید در دفاتر رسمی ثبت شود. دیگر تاثیر مثبت، این است که اجرای این قانون موجب مشخص شدن در آمد و در نتیجه جلوگیری از فرار مالیاتی می شود.

دیگر مزیت این شیوه این است که دولت با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، زودتر مالیات خود را دریافت می کند و مالیات مضاعف به مقدار زیادی از بین می رود؛ یعنی وقتی وارد کننده ای ماده اولیه ای وارد می کند، باید مالیات آن را بپردازد و وقتی تولید کننده ای این ماده اولیه را از وارد کننده خریداری می کند و آن را به محصول مصرفی تبدیل می کند او هم باید مالیات بپردازد و وقتی کارفرمایی این محصول را خریداری کرده و آن را در امور مربوط به خود به کار می بندد او هم باید مالیات بپردازد و به همین ترتیب امکان دارد گاهی ۵ تا ۶ صنف مختلف مالیات بپردازند.

این در حالی است که مالیات بر ارزش افزوده در واقع از پرداخت این مالیات های مضاعف جلوگیری می کند و باعث شفاف سازی امور مالیات می شود. البته نباید از نظر دور داشت که نحوه اجرای مالیات بر ارزش افزوده، با چالش هایی مواجه است.

اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده نیازمند سازوکار و زیر ساخت های لازم است و بر این اساس باید تمام معاملات شناسنامه دار شوند تا با صدور فاکتور، نوع، مقدار، قیمت، تاریخ و محل فروش کالا مشخص شود؛ اما هم اکنون در کشورمان، تنها فرش و طلا با صدور شناسنامه یا همان فاکتور معامله می شوند که برای اجرای مالیات بر ارزش افزوده، این موضوع باید به سایر کالاها تعمیم داده شود.
فراهم ساختن زیر ساخت ها در نظام بانکی برای اجرای این طرح نیز ضرورتی دیگر است که باید به آن توجه شود؛ اما بدون شفاف سازی و فراهم کردن زیر ساخت های لازم، با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، نوعی هیجان دور از واقعیت اقتصادی بر بازار حاکم می شود. مثلا در اجرای این قانون به دلیل ناآشنایی تجار و بازرگانان با اثرات مثبت آن و اینکه باید مالیات سال دیگر را امسال بپردازند، باعث می شود تا نوعی هیجان در بازار ایجاد شود و مالیات پرداختی روی قیمت تمام شده محصولات محاسبه شود.

برای جلوگیری از ضرر تولید کنندگان و صنعت کشور، باید اطلاع رسانی قبل از اجرای این قانون صورت می گرفت. چراکه اجرای این قانون، کار بسیار مشکلی است و برای چیدمان ساز و کار اجرایی آن باید اعتماد طرفین حاصل شود تا آثار مثبت آن مشخص شود.
هم اکنون، دنیا به سمت اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده یا مالیات بر مصرف پیش می رود تا افرادی که کمتر مصرف می کنند کمتر مالیات بپردازند که این باعث ارتقای سطح پایه زندگی مردم می شود و بر آن اساس کالای تولیدشده باید مالیات بیشتر و کالاهای در حال تولید مالیات کمتری بپردازند.

باید نظام اداری اجرای این قانون به شکل شفاف و قانونمند فراهم شود تا اطمینان خاطر تمام طرف های ذی ربط حاصل شود و بتوان از اثرات مثبت آن استفاده کرد؛ اما ابتدای اجرای این قانون و به دلیل ناآشنایی تجار و بازرگانان با اثرات مثبت آن و اینکه باید مالیات سال دیگر را امسال بپردازند باعث شد تا نوعی هیجان در بازار ایجاد شود و مالیات پرداختی روی قیمت تمام شده محصولات محاسبه شود؛ در واقع مالیات سنگینی که باید ۲ یا ۳سال دیگر پرداخت می شد دیگر پرداخت نمی شد و به لحاظ منطقی نباید احساس می شد که کالا گران شده است؛ ولی با تمام این تفاسیر اجرای این قانون ابتدا باعث هیجان در بازار شد.
با اجرای هدایت نشده این قانون، تب و تاب کاذبی که توأم با مشکلات و سردرگمی است گریبان صنعت و تولید کشور را تاحدی گرفت.

● شفاف نبودن اجرا
از سوی دیگر، شیوه محاسبه و وصول مالیات بر ارزش افزوده، هنوز کاملا شفاف و مشخص نیست و بحث های زیادی در مورد شیوه وصول این نوع مالیات وجود دارد. این قانون ذاتا بد نیست؛ اما ابهام عمده ما بر سر شیوه های اجرای آن است.
این نوع مالیات در چند مرحله اخذ می شود. طبق مثالی که برای اخذ مالیات بر ارزش افزوده مطرح می شود، وقتی چوب تبدیل به الوار می شود و سپس با الوار مبل ساخته می شود و مبل در نمایشگاه به فروش می رسد، در هر یک از این ٣ مرحله ارزش افزوده ای حاصل می شود که باید مالیات بر ارزش افزوده از آن اخذ شود به طوری که تمام مالیات از مرحله آخر (فروش مبل به خریدار) گرفته نشود.
باید کارکردی وضع شود که از هر یک از مراحل افزایش ارزش یک کالا، مالیات جداگانه اخذ شود ولی در حال حاضر معلوم نیست که دولت چگونه می خواهد چنین کارکردی را برقرار کند. بحث درباره شیوه اجرای این قانون است که چگونه می خواهند مالیات را در هر یک از این مراحل محاسبه و اخذ کنند؟

● مشکلات نظام بانکی
در سیستم های کنترلی و نظارتی کشور مشکلاتی وجود دارد. کدام سیستم کنترلی یا نظارتی می تواند تضمین دهد که در هریک از مراحل مذکور مالیات اخذ می شود؟
در کشورهای پیشرفته بیشتر معاملات به صورت نقد انجام نمی شود بلکه از طریق کارت های اعتباری و با سیستم های بانکی است؛ بنابراین آنها می توانند چنین نظارتی را داشته باشند؛ ولی تا هنگامی که اغلب معاملات ما نقدی است و دریافت ها و پرداخت های ما ثبت و ضبط نمی شود، معلوم نیست با چه مکانیسمی این کنترل ها انجام می شود. در جوامع پیشرفته غالب داد و ستدها از طریق نظام بانکی انجام می شود، به همین دلیل آنجا همه چیز قابل نظارت است. مثلا اگر در یک فروشگاه در آلمان بخواهید برای خرید کالایی ٥٠٠یورو پول نقد بپردازید همه با تعجب نگاه می کنند چون این وجوه در قالب کارت های اعتباری، چک و ... پرداخت می شود و اگر کسی پول نقد زیادی به همراه داشته باشد می گویند پول او کثیف است؛ چون جای پول تمیز در بانک است.

● ابهام های ناشی از تعویق
به هر حال اشکالات فوق باعث شده که دولت تصمیم به تعویق اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بگیرد؛ بدیهی است تعویق در اجرای این قانون نیازمند ارائه یک لایحه از سوی دولت به مجلس است.
هم اکنون؛ اما به دلیل آنکه آیین نامه اجرایی این قانون ابلاغ نشده است صادرکنندگان هنوز برای پرداخت مالیات بر ارزش افزوده ابهام دارند؛ چراکه مشخص نیست که آیا این مالیات باید پرداخته و سپس بازگردانده شود و یا اینکه به طور کلی پرداخت آن منتفی است.
از سوی دیگر، دستگاه هایی همچون گمرک، به دلیل ابلاغ قانون مالیات بر ارزش افزوده از سوی مجلس، ملزم به اجرای این قانون هستند و چنانچه دولت بخواهد اصناف یا هر بخش دیگری را از مالیات فعلا معاف کند یا مالیات آنها را به تعویق بیندازد باید مستندات قانونی داشته باشد و آن را به دستگاه ها ابلاغ کند.

مسعود دانشمند عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران
مقالات مدیریت و بازاریابی - روزنامه همشهری


برچسب ها:
اجرایی
.
مالیات
.
ارزش
.
افزوده
.
آکاایران
.



ادامه مطالب جدید